Şirket Araçlarında Gider Kısıtlaması 2026: Akaryakıt, Kredi Faizi ve Araç Kiralama

Şirket aracının işle ilgili akaryakıt gideri ile mevzuatın izin verdiği kredi faizi birlikte giderleştirilebilir; bunlardan birini seçmek gerekmez. Binek otomobillerde akaryakıtın ve doğrudan gider yazılan ilgili faizlerin en fazla yüzde 70’i indirilebilir. Faizin dönemi, maliyete eklenmesi ve finansman gider kısıtlaması ise sonucu değiştirebilir.  

Binek Araç Gider Kısıtlaması Kimlere Uygulanır? 

Binek araç gider kısıtlaması, genel olarak işletmeye dahil veya kiralanmış binek otomobilleri işinde kullanan mükelleflere uygulanır. Faaliyeti kısmen veya tamamen bu araçları kiralamak ya da işletmek olanların yalnız bu amaçla kullandığı araçlar kapsam dışında kalır.  

Örneğin araç kiralama şirketinin müşteriye kiraladığı otomobil ile kendi yöneticisine tahsis ettiği otomobil aynı değerlendirmeye girmez. Aracın yalnız işte kullanılması da tek başına yüzde 70 sınırını kaldırmaz. Özel kullanım harcaması ise işle bağlantısı kurulmadan gider kabul edilemez. 

Binek otomobil ayrımında esas, ilgili düzenlemelerdeki 87.03 GTİP kapsamıdır. Ruhsattaki “ticari” ibaresi tek başına yeterli olmaz. 87.04 kapsamındaki gerçek ticari araçlarda binek otomobile özgü sınır uygulanmasa da işle ilgililik, belgelendirme ve diğer vergi kuralları devam eder. 

Akaryakıt Gideri ve KDV Nasıl Hesaplanır? 

Kısıtlama kapsamındaki binek otomobilin belgeli akaryakıt bedelinin yüzde 70’i gider, yüzde 30’u kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendirilir. İndirimi kabul edilmeyen bölüme isabet eden KDV de indirilemez.  

Örneğin KDV hariç 100.000 TL yakıt ve 20.000 TL KDV içeren toplam 120.000 TL ödeme varsayılır. İşletme 70.000 TL gider ve 14.000 TL indirilecek KDV hesaplar. Yakıtın 30.000 TL’si ile indirilemeyen 6.000 TL KDV, toplam 36.000 TL KKEG oluşturur. Bu tutar ikinci kez giderleştirilemez. 

Akaryakıt İçin Örnek Muhasebe Kaydı 

Genel yönetimde kullanılan araç için gider ve KKEG alt hesaplarının ayrı izlendiği basitleştirilmiş kayıt şöyledir: 

Alt hesap kodları temsilidir; aracın kullanım yerine göre uygun gider hesabı seçilir. Muhasebede gider hesabına yazılan KKEG, beyannamede matraha eklenir. “100.000 TL fatura” denildiğinde tutarın KDV dahil mi hariç mi olduğu mutlaka belirtilmelidir. 

Taşıt Kredisi Faizi Ne Zaman Gider Yazılır? 

Araç edinimini finanse eden kredi faizinin, aracın envantere alındığı hesap döneminin sonuna kadar olan kısmı maliyete eklenir. Sonraki dönemlere ait faizlerde mevzuatın tanıdığı giderleştirme veya maliyete ekleme tercihi değerlendirilir.  

İlk Hesap Dönemi ile Sonraki Dönemlerin Ayrımı 

Takvim yılı kullanan şirketin kasımda aldığı araçta yıl sonuna kadar olan ilgili faiz, ilk hesap dönemi kapsamındadır. “İlk yıl” ifadesi alım tarihinden başlayan on iki ay anlamına gelmez. Bankanın tahsilat tarihi yerine giderin ait olduğu dönem ve tahakkuk esasları incelenir. 

Sonraki dönem faizini doğrudan gider yazan şirket, binek araç kısıtlaması kapsamında bunun yüzde 30’unu KKEG olarak ayırır. GİB’in ilgili özelgesi, giderleştirme tercihinin sonraki yıllarda maliyetle ilişkilendirme yönünde değiştirilemeyeceğini belirtir. Tercih her yıl serbestçe yenilenecek bir karar gibi ele alınmamalıdır.  

Kredi anaparasının geri ödenmesi gider değildir; kredi borcunu azaltır. Maliyete eklenen faiz de aynı anda dönem gideri yazılmaz, amortisman yoluyla ve ilgili sınırlar dahilinde sonuç hesaplarına yansır. 

Finansman Gider Kısıtlaması Nasıl Uygulanır? 

Finansman gider kısıtlaması, kapsamdaki şirketin yabancı kaynakları öz kaynaklarını aştığında, aşan kısma isabet eden uygun finansman giderinin yüzde 10’unu KKEG yapar. Bu hesap bütün faize doğrudan yüzde 10 uygulanması anlamına gelmez.  

Binek araç nedeniyle zaten KKEG sayılan yüzde 30’luk faiz bölümü tekrar FGK hesabına alınmaz. Kalan uygun tutar, işletmenin genel bilanço verileriyle değerlendirilir. İnceleme yalnız taşıt kredisinin bakiyesine dayanmaz; tebliğdeki yabancı kaynak ve öz kaynak tanımları esas alınır. 

100.000 TL Faiz İçin Hesaplama Örneği 

Sonraki döneme ait 100.000 TL taşıt kredisi faizinin doğrudan gider yazıldığı; yabancı kaynağın 4 milyon TL, öz kaynağın 2 milyon TL olduğu varsayılır. Diğer şartların sağlandığı basitleştirilmiş hesap şöyledir: 

Bu örnekte gider indirimi 66.500 TL’dir; vergi tasarrufu bu tutarın tamamı değildir. Fiilî etki uygulanacak vergi oranına, matraha ve diğer düzenlemelere bağlıdır. Yakıtın KDV dahil toplam ödemesi ile faiz tutarını doğrudan eşitlemek de sağlıklı bir maliyet karşılaştırması oluşturmaz. 

Faizi Maliyete Eklemek Her Zaman Avantajlı mı? 

Faizi maliyete eklemek her zaman daha avantajlı değildir. Yatırım maliyetine mevzuata uygun şekilde eklenen finansman gideri FGK dışında kalabilir; ancak giderin indirimi amortisman dönemlerine yayılır ve binek araç amortisman sınırı sonucu daraltabilir.  

Bu nedenle şirket, iki seçeneği aynı zaman ufkunda karşılaştırmalıdır. Faiz tutarı, amortisman tavanında kalan pay, beklenen satış tarihi, nakit akışı ve vergi matrahı birlikte incelenmelidir. Sadece cari dönemdeki FGK tutarından kaçınmak, toplamda daha yüksek indirim sağlandığını göstermez. 

2026 Kira ve Amortisman Sınırları Nelerdir? 

2026 yılında binek otomobil için aylık kira gider sınırı KDV hariç 46.000 TL’dir. Satın alma vergileri ve amortisman için ayrı sınırlar bulunur; yüzde 70 kuralı bu kalemlerin tamamına aynı biçimde uygulanmaz.  

Amortisman sınırında aracın iktisap edildiği tarihte yürürlükteki tutar esas alınır. 2026 sınırı eski araçlara kendiliğinden uygulanmaz. İlgili amortismana ayrıca mekanik olarak yüzde 30 KKEG eklenmez; sınıra isabet eden pay hesaplanır. 

Mali Müşavir Hangi Belgeleri Kontrol Etmeli? 

Mali müşavir, araç sınıfını, kullanım amacını ve gider belgesini kredi ödeme planıyla birlikte kontrol etmelidir. Uygulama sırası şu şekilde kurulabilir: 

• Ruhsat, teknik bilgiler ve GTİP sınıflandırmasını doğrulamak. 

• İktisap tarihi, alış faturası ve amortisman kayıtlarını eşleştirmek. 

• Faiz ile anaparayı ayırıp faizin ait olduğu dönemi belirlemek. 

• Yakıt, bakım ve sigortada gider ile indirilemeyen KDV’yi ayrı izlemek. 

• UTTS yükümlülüğü bulunan araçların yakıt belgelerinde sistem şartlarını kontrol etmek.  

• FGK için dönem bilançosunu ve önceden KKEG ayrılan tutarları doğrulamak.