Vergi/Mevzuat

Varlık Barışı 2026–2027: Kimler Yararlanabilir, Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

6 dk okuma
Varlık Barışı 2026–2027: Kimler Yararlanabilir, Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır?

Varlık Barışı 2026–2027, kapsamdaki yurt dışı varlıkların Türkiye’ye getirilmesine ve yurt içindeki kayıt dışı varlıkların bildirilmesine imkân tanır. Kanuni son bildirim tarihi 31 Temmuz 2027’dir. Bilanço esasında bildirilen varlık ilgili aktif hesaba, karşılığı özel fona kaydedilir; 2026’da taahhütsüz vergi oranı %5, 2027’nin ilk yedi ayında %5,5’tir.  

Mali müşavirin görevi, banka bildirimini defter kaydı ve süre takibiyle tamamlamaktır. Yurt dışı varlıkta iki aylık getirme süresi, özel fonda iki yıllık kısıt ve indirimli vergi için yatırım taahhüdü farklı tarihlerden başlayabilir. Kontrol tarihi 14 Kasım 2026’dır. 

Varlık Barışı 2026–2027 Nedir, Kimler Yararlanabilir? 

Varlık Barışı, 7582 sayılı Kanun’la KVK’ya eklenen geçici 19 kapsamında, belirli varlıkların bildirilmesini ve şartlarla vergi incelemesi ile tarhiyat güvencesini düzenler. Kanun 4 Haziran 2026’da, uygulama tebliği 4 Temmuz 2026’da yayımlanmıştır. 

  • Gerçek ve tüzel kişiler, yurt dışındaki kapsama giren varlıkları için yararlanabilir. 

  • Gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri, Türkiye’deki kanuni defterlere alınmamış uygun varlıklarını bildirebilir. 

  • Vergi mükellefi olmayan kişiler de yurt içindeki uygun varlıklarını yatırıp belgeleyerek yararlanabilir; defter ve özel fon yükümlülükleri bu kişilere aynı şekilde uygulanmaz. 

Düzenlemenin Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alması, yalnız şirketlere açık olduğu anlamına gelmez. Ancak şirket adına bildirim ile gerçek kişinin kendi adına bildirimi farklı sonuçlar doğurur; kayıt ve aidiyet baştan belirlenmelidir. 

Hangi Varlıklar Kapsamda, Son Bildirim Tarihi Ne? 

Para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçları kapsamdadır; bildirim 31 Temmuz 2027’ye kadar banka veya yetkili aracı kuruma yapılır. Aracı kurum bildirimi, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarıyla sınırlıdır.  

Taşınmaz, araç veya ticari mal bu listeye doğrudan girmez. Yurt dışındaki kapsam dışı varlığın süresinde kapsamdaki bir varlığa dönüştürülerek getirilmesi mümkündür. Bu imkân, yurt içindeki taşınmazın doğrudan fon karşılığı kaydedilebileceği anlamına gelmez. 

Süre uzatımı ancak yetki kullanılıp ilan edildiğinde dikkate alınır. Mevcut tarih yerine muhtemel uzatmaya göre hareket edilmemelidir. Yurt içindeki varlık, bildirim tarihinde banka veya aracı kuruma yatırılarak tevsik edilir. 

Varlık Barışında Vergi Oranları Nedir? 

Vergi oranı, bildirim tarihi ve uygun yatırım aracında tutma taahhüdüne göre değişir. 2026’da taahhütsüz oran %5’tir; 1 Ocak–31 Temmuz 2027 bildirimlerinde oranlara yarım puan eklenir.  

Tutma taahhüdü 

2026 oranı 

1.1.–31.7.2027 

Taahhüt yok 

%5 

%5,5 

En az 1 yıl 

%4 

%4,5 

En az 2 yıl 

%3 

%3,5 

En az 3 yıl 

%2 

%2,5 

En az 4 yıl 

%1 

%1,5 

En az 5 yıl 

%0 

%0,5 

İndirimli oran için vadeli hesap, 4749 sayılı Kanun kapsamındaki devlet iç borçlanma senetleri ve kira sertifikaları veya girişim sermayesi yatırım fonları değerlendirilir. Her yatırım fonu veya her finansal ürün bu kapsamda kabul edilmez. 

Örneğin 1.000.000 TL için iki yıllık uygun taahhütte vergi 2026’da 30.000 TL, belirtilen 2027 döneminde 35.000 TL olur. Düşük vergi seçeneği, paranın ne kadar süre ve hangi koşullarla tutulacağı değerlendirilerek seçilmelidir. 

Başvuru Nasıl Yapılır, Hangi Belgeler Hazırlanır? 

Başvuru, Tebliğ ekindeki EK-1 bildirim formunun banka veya uygun aracı kuruma verilmesiyle yapılır. Bildirim sahibinin ayrıca vergi dairesine aynı varlık için beyanname vermesi gerekmez; vergiyi banka veya aracı kurum sorumlu sıfatıyla beyan eder.  

Bildirim sahibi, varlığın türünü, aidiyetini ve bildirim değerini belirler. 

  • EK-1 formunu ve gerekiyorsa vekâlet veya temsil belgelerini hazırlar. 

  • İndirimli oran seçilmişse EK-2 taahhütnamesini bildirim sırasında sunar. 

  • Tasdikli bildirim nüshasını, dekontu veya işlem sonuç formunu ve vergi tahsil belgesini saklar. 

Bildirim değeri TL’de nominal tutar, altında rayiç bedel, dövizde bildirim tarihindeki TCMB döviz alış kuru üzerinden belirlenir. Menkul kıymetlerde Tebliğin ilgili değerleme sırası uygulanır. Formdaki TL değeri ile muhasebe kaydı mutabık olmalıdır. 

Banka veya aracı kurum, bildirime konu varlıklar için Tebliğdeki ilave belge istenmemesi hükmünü uygular; kimlik ve temsil kontrolleri bundan ayrı değerlendirilir. Mali müşavir de aidiyet ve sonraki süre takibi için kendi çalışma dosyasını oluşturmalıdır. 

GİB Varlık Barışı Rehberi — Başvuru adımları 

Tebliğ ve EK-1/EK-2 formları 

Yurt Dışındaki Varlığın Getirilmesi 

Yurt dışı varlık, bildirimden itibaren iki ay içinde Türkiye’deki banka veya aracı kurum hesabına transfer edilmeli ya da yatırılmalıdır. Fiziki getirmede gümrük belgesi gerekir; gümrük işlemlerini izleyen ilk iş günü sonuna kadar hesaba yatırma şartı ayrıca izlenir.  

İndirimli Oran Taahhüdünün Takibi 

Taahhüt verilen varlığın uygun araca dönüştürülmesi için on günlük süre vardır. Süre, yurt dışı varlıkta Türkiye’ye transfer veya yatırma tarihinden; yurt içi varlıkta bildirim tarihinden başlar. Taahhüt süresi ise uygun araca yatırım tarihinden hesaplanır.  

Varlık Barışı Muhasebe Kaydı Nasıl Yapılır? 

Varlık Barışı muhasebe kaydı, bildirilen varlığı ilgili aktif hesaba ve karşılığını pasifte özel fon hesabına alarak yapılır. Bildirim tarihi itibarıyla kayıt esastır. Aşağıdaki örnek, bilanço esasına göre defter tutan bir şirketin yurt içindeki parasını aynı gün bildirip yatırdığı varsayımına dayanır.  

Varlığın Özel Fon Karşılığında Kaydı 

Şirketin Kasım 2026’da bildirdiği, daha önce kayıtlara alınmamış 1.000.000 TL aynı gün bankaya yatırılmıştır: 

Hesap 

Borç (TL) 

Alacak (TL) 

102 Bankalar 

1.000.000 

 

549.01 Varlık Barışı Özel Fonu 

 

1.000.000 

549.01 örnek alt hesaptır; kanun tek bir hesap kodunu zorunlu kılmaz. Varlık satış hasılatı veya olağandışı gelir yazılmaz. Daha önce kaydedilmiş bir tutar da aynı gerekçeyle ikinci kez aktife alınmaz. Bildirim ve transferi farklı tarihlerde olan yurt dışı işlemler ayrıca değerlendirilmelidir. 

Peşin Tahsil Edilen Verginin Kaydı 

Taahhüt bulunmadığından vergi 1.000.000 × %5 = 50.000 TL’dir. Verginin, bildirilen varlık dışında şirkete ait mevcut başka banka bakiyesinden tahsil edildiği varsayılır: 

Hesap 

Borç (TL) 

Alacak (TL) 

689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar — KKEG 

50.000 

 

102 Bankalar 

 

50.000 

Bu, muhasebede gider hesabı kullanılarak yapılan örnek izlemedir. Vergi matrahında tutar gider veya indirim kabul edilmez ve başka vergiden mahsup edilemez. Bu nedenle KKEG olarak izlenir; 193 altında mahsup edilecek vergi gibi bırakılmaz. 

İşletme ve Serbest Meslek Defterlerinde Kayıt 

İşletme hesabı veya serbest meslek kazanç defteri tutanlar bildirilen kıymetleri defterlerinde ayrıca gösterir. Bilanço esasındaki 549 kaydı bu defterlere aynen taşınmaz; bildirim tutarı faaliyet hasılatına eklenmez. 

Özel Fon ve İnceleme Güvencesi Nasıl Takip Edilir? 

Özel fon ve bildirilen varlık için iki yıllık işletmeden çekmeme şartı, bildirim tarihinden itibaren takip edilir. Fon bu sürede sermayeye ilave dışında kullanılamaz. Daha uzun yatırım taahhüdü verilmişse iki yılın dolması o taahhüdü sona erdirmez.  

Örneğin beş yıllık taahhütle 2026’da %0 oranından yararlanan şirkette, fonun iki yılı dolduğunda beş yıllık yatırım şartı devam edebilir. Takip tablosunda bildirim, getirme, uygun araca dönüşüm, yatırım başlangıcı ve iki yıllık süre sonu ayrı sütunlarda tutulmalıdır. 

İnceleme ve tarhiyat güvencesi, bildirilen tutarlar ve kanundaki şartlarla sınırlıdır. Verginin ödenmesi, kayıt, getirme ve taahhüt şartları birlikte sağlanmalıdır. Başlamış inceleme veya takdire sevkten sonraki bildirim, o incelemenin matrah farkını kendiliğinden korumaz.  

Taahhüt ihlalinde vergi farkı gecikme faiziyle tahsil edilir; bu ihlale ilişkin vergi ziyaı cezası uygulanmaması, inceleme güvencesinin sürdüğü anlamına gelmez. GİB rehberi, taahhüt ihlalinde güvencenin kaybını ayrıca açıklar.

Yazar Müşavir Rotası

Sıkça Sorulan Sorular

Bildirim sahibi vergiyi peşin öder. Banka veya aracı kurum, izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar sorumlu sıfatıyla beyan edip öder.