Sık Sorulan Sorular

GVK 66. maddesi gereği basit usule tabi mükelleflerin teslim ve hizmetleri KDV'den istisnadır. Bu demek oluyor ki:

Müşteriye fatura keserken KDV hesaplanmaz
Aylık KDV beyannamesi verilmez
Vergi dairesine KDV yatırılmaz
Ancak bu istisnanın kapsamı dışında kalan durumlar da var:

Sabit kıymet (araç, makine vb.) alım-satımı: KDV istisnası bunları kapsamaz
Mal aldığınız gerçek usul mükellefinin faturasında KDV olabilir; ancak siz bunu indirim konusu yapamazsınız (yani alıştaki KDV sizde maliyet olur)
💡 Müşteri için fiyat avantajı
Basit usul mükellefi bir terzi, 1.000 TL'lik iş yapar ve KDV uygulamaz. Aynı işi gerçek usul mükellefi yapsa 1.200 TL (%20 KDV ile) fatura keser. Bu nedenle basit usulün özellikle nihai tüketiciye satış yapanlara fiyat rekabeti avantajı sağladığı söylenir.

Kararname'de esas alınan nüfus, bir önceki yıl sonu (31 Aralık 2024) itibarıyla TÜİK tarafından açıklanan adrese dayalı nüfus kayıt sistemi verileridir.

Kontrol yöntemi: e-Devlet → Nüfus Müdürlüğü → İlçe nüfus bilgileri sayfasından veya TÜİK'in yayımladığı güncel il/ilçe nüfus tablosundan ilçenizin nüfusunu öğrenebilirsiniz.

🔢 Örnek Senaryo
İstanbul Kadıköy ilçesinde lokanta işleten Mehmet Bey: Kadıköy nüfusu 450.000+ → 30.000 sınırının çok üzerinde → 1 Ocak 2026 itibarıyla zorunlu gerçek usul.

Konya'nın Hadim ilçesinde terzi olan Fatma Hanım: Hadim nüfusu ~12.000 → 30.000 altında → kararname kapsamı dışında, hadlere uyuyorsa basit usulde kalabilir.

Evet. 589 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile basit usul ve işletme hesabı esasına göre defter tutan mükellefler için 1 Ocak 2025 – 31 Aralık 2026 döneminde vergiler dahil 3.000 TL'yi aşan işlemlerde e-arşiv fatura zorunluluğu getirilmiştir.

3.000 TL altındaki işlemler için kağıt fatura düzenlenmeye devam edilebilir. Basit usul mükelleflerinin e-arşiv fatura sistemine başvurmaları ve GİB'in ücretsiz e-Arşiv Fatura portalını kullanmaları mümkündür.

📋 Uygulama notu
Bakkal Ahmet Bey'in bir müşterisi toplu alışveriş yapıyor ve 3.500 TL ödüyor. Ahmet Bey kağıt fatura kesamaz; e-arşiv fatura düzenlemek zorunda. Kağıt fatura kesmesi durumunda usulsüzlük cezasıyla karşılaşabilir.

Basit usul mükellefleri vermez:

KDV beyannamesi
Geçici vergi beyannamesi
Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi (kira veya ücret ödemesi yoksa)
Basit usul mükellefleri verir:

Yıllık gelir vergisi beyannamesi — Mart ayında. Ancak 2021'den itibaren basit usul kazançları gelir vergisinden istisna tutulduğundan beyanname verilse bile vergiye tabi matrah oluşmaz. Buna karşın, başka geliri varsa (kira, menkul sermaye iradı vb.) bu gelirler için beyanname verilmesi gerekebilir.
⚠ 2026 itibarıyla 3.000 TL'yi aşan satışlarda e-arşiv fatura düzenleme zorunluluğu basit usul mükellefleri için de geçerlidir (589 No.lu VUK Tebliği).

Evet, mümkündür; ancak katı şartlar aranır:

Art arda iki takvim yılı boyunca alış, satış ve hasılat tutarlarının basit usul hadlerinin altında kalması
Bu iki yılın ardından, takip eden yılın Ocak ayı içinde vergi dairesine dilekçeyle başvuru
Ayrıca, işini terk edip yeniden başlayan gerçek usul mükellefleri için ek şart: terk tarihinden itibaren en az 2 tam yıl geçmiş olmalı.

⚠ 2026 kararnamesi kapsamında (nüfus kriteri nedeniyle) gerçek usule geçenler için basit usule dönüş hakkı bulunmamaktadır. Bu grup artık kalıcı olarak gerçek usule tabidir.

Evet, 7338 sayılı Kanun ile GVK'ya eklenen düzenleme gereği basit usule tabi mükelleflerin ticari kazançları 1 Ocak 2021'den itibaren gelir vergisinden istisna tutulmuştur. Bu istisna 2026'da da devam etmektedir.

Yani ticari faaliyetten elde ettiğiniz kazanç, yıllık beyannamede yer alsa bile vergilendirilmez. Vergiden muafsınız demek değil — mükellefsiniz ama kazancınız istisna kapsamında.

İstisna dışında kalan durumlar:

Aynı yıl içinde kira geliri, menkul sermaye iradı gibi başka gelirleriniz varsa bunlar normal şekilde vergilendirilir
Ücret geliriniz varsa ücret geliri vergisi devam eder
⚠ Gerçek usule geçildiği anda bu istisna sona erer; kazanç normal tarifeden vergilendirilmeye başlanır.

10380 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 1 Ocak 2026 itibarıyla büyükşehir belediyesi sınırları içindeki, nüfusu 30.000'i geçen ilçelerde faaliyet gösteren şu meslek grupları basit usulden çıkarılmıştır:

Her türlü emtia imalatçıları ve alım-satımcılar
İnşaatçılar
Motorlu taşıt onarımcıları
Lokanta ve hizmet işletmecileri
Eğlence yeri işletmecileri
Şehir içi yolcu taşımacıları
📌 Kimler etkilenmez?
Pazar takibi yapan seyyar satıcılar, gezici esnaf ve nüfusu 30.000'in altındaki ilçelerde faaliyet gösterenler bu kararname kapsamı dışındadır. Büyükşehirdeki küçük ilçede bakkal işleten kişi, ilçe nüfusu 30.000 altındaysa basit usulde kalabilir.
⚠ Bu kararname yalnızca Cumhurbaşkanlığı Kararı kapsamındaki grupları etkiliyor. GVK'daki had aşımı nedeniyle gerçek usule geçiş ayrı bir kural ve her zaman geçerliliğini korur.

GVK Mükerrer Madde 20 kapsamındaki genç girişimci kazanç istisnası (ilk defa mükellefiyet açanlar, 29 yaş altı, 3 vergilendirme dönemi sınırlı) uygulamada basit usul mükellefleri için anlamsız hale gelmiştir; çünkü basit usul mükellefleri zaten 2021'den itibaren kazanç istisnasından yararlanmaktadır.

Ancak GVK'da her iki istisna birbirinden bağımsız düzenlenmiştir. Basit usul mükellefi olan genç girişimci, ilerde gerçek usule geçerse gerçek usule geçiş sonrasında da genç girişimci istisnasından kalan dönem için yararlanmaya devam edebilir — bu önemli bir geçiş avantajıdır.

📋 Örnek
Ahmet, 27 yaşında basit usul mükellefi olarak işe başladı (1. yıl). 2 yıl sonra gelirler arttı ve gerçek usule geçti (3. yıl). Genç girişimci istisnasının 3. yılı hâlâ devam ediyor → bu yıl kazancında istisna uygulanır.

Gerçek usule geçişin bir gün öncesinde elinizdeki tüm ticari malların sayımının yapılması ve liste halinde vergi dairesine bildirilmesi hukuki bir zorunluluktur. Bunun üç kritik nedeni vardır:

Açılış bilançosu / işletme hesabı: Gerçek usulde ilk kaydı yapabilmek için başlangıç stoğu bilinmeli
KDV hesabı: Daha sonra satacağınız malların KDV'sini doğru hesaplamak için alış maliyeti kayıtlı olmalı
Sonraki denetim riski: Envanter çıkarmadan geçen mükellef, denetimde izah edemeyeceği stok hareketleriyle karşılaşabilir
🔢 Örnek
Bakkal Kadir Bey 1 Ocak 2026'da gerçek usule geçti. 31 Aralık 2025 akşamı 200.000 TL değerinde stok var. Bu stok envantere girilmedi → Ocak ayında satılan malların maliyet gideri düzgün kaydedilemiyor → yıl sonu kâr hesabı hatalı → fazla vergi ödeme veya denetim riski.